“O Correo en O Rosal”. Aproximaci贸n hist贸rica

O CORREO NA NOSA VILA DE O ROSAL. APROXIMACI脫N HIST脫RICA (I)

Antes de entrar en materia e abordar a Historia do Correo, oficina e carteiros, en todo o noso concello e vila, facemos estas anotaci贸ns. E isto para unha maior comprensi贸n.

A verba “correo” ten a s煤a orixe no lat铆n. Procede, pois, do verbo: curro,is, c煤rrere…, co significado de “correr”, “recorrer” e ata “voar”.聽Tr谩tase dun antiqu铆simo servizo na sociedade que o atopamos xa en Exipto, Grecia ou Roma.聽Aportamos algunhas definici贸ns, tan s贸 para refrescar a memoria.

CORREO (Correos): edificio (con oficina), sitio ou lugar onde se recibe e se d谩 a correspondencia; as铆 mesmo con buz贸n, onde se deposita a correspondencia.

CORREO tam茅n indica: “persoa que ten por oficio levar avisos, cartas, etc, dun lugar a outro” (Dicionario Xerais de Galicia).

CARTEIRO: “funcionario do servizo de correos que reparte as cartas a domicilio”. (Dic.X.G.)

PEAT脫N (Pe贸n). Sen d煤bida que a primeira acepci贸n (do lat铆n pedes, itis) 茅 significando: “quen vai a p茅”. Pero no noso caso, ref铆rese a: “quen ten o oficio de repartir (ou do reparto) da correspondencia a p茅”.

Pois, as铆 foi como naceu o “correo” na antig眉idade, con esa misi贸n exercida primeiramente a p茅, a cabalo, en carros… o ex茅rcito, barqueiros, traficantes, monxes, peregrinos, etc. Todos levando diferentes mensaxes e sempre coa intenci贸n de que fora “comunicaci贸n o m谩is r谩pida posible”. Non esquezamos que “correo” v茅n, como se dixo, de “c煤rrere”: correr.

Na nosa vila e en todo o territorio rosaleiro ata 1846 formaba parte como parroquias (Santa Mari帽a, Eiras, Tabag贸n, San Miguel e San Xo谩n) do concello da vila da Guarda. O servizo de correo depend铆a da oficina daquela vila. S贸 despois do 21 de outubro de 1847 e coa emancipaci贸n de O Rosal, esta comeza a ter, a facer Historia.

E, polo tanto, a contar con ese important铆simo servizo de CORREO, as铆 como os modernos tel茅grafo e tel茅fono, que tam茅n iremos estudando noutras colaboraci贸ns en Noticias O Rosal.

S贸 nestes comentarios, bastantes e moi probables, a falta doutra documentaci贸n, podemos afirmar que co帽ecemos importantes “referencias” de contar con alg煤n tipo de CORREO na nosa vila e a铆nda en todo o territorio municipal.

O noso concello de O Rosal emite e recibe correspondencia, cando menos, xa en 1849. Como vemos, dous anos despois da desmembraci贸n do concello da Guarda. As铆 se demostra nas ilustraci贸ns que aportamos.

Como podemos observar, unha carta que por Tui chegar铆a 谩 carter铆a do Rosal, para entregarse ao se帽or cura da parroquia de San Xo谩n de Tabag贸n.

Tam茅n nos consta que nun principio a correspondencia para o noso concello chegaba 谩 Guarda e hab铆a que ir a recollela. Pois, c贸ntase que, tempo atr谩s, un pe贸n-carteiro 铆a cada equis d铆as 谩 Vila a recoller dito correo para traelo a O Rosal. Outros chegaron a recollelo en cabalo, e alg煤n chegou a facelo en bicicleta.

Ata casi finais do s茅culo XIX o fardelo da prensa, s铆 como as cartas ou outros encargos e entregas, vi帽an dirixidas 谩s poboaci贸ns m谩is importantes, m谩is co帽ecidas. Isto, como se a nosa vila non tivese entidade ou como desco帽ecida. Por tal raz贸n, as铆 figuraban Tui ou A Guarda; todo antes de que se nomease O Rosal (non se citaba). E si, por exemplo, nas direcci贸ns de calquera env铆o, aparec铆a o correspondente nome para quen 铆a o paquete ou a carta, en canto ao lugar do seu destino s贸 aparec铆a San Miguel, xa Tabag贸n, xa P铆as, para O Rosal, non.

Tal 茅 o exemplo que presentamos, como documento ilustrativo: “La Guardia. San Miguel de Tabag贸n en P铆as”. Acontec铆a isto no ano 1854 e a铆nda despois. Documento este, unha carta, que figurou na Exposici贸n Filat茅lica en O Rosal de 1994, do participante nela, Francisco Mart铆nez Arz煤a, mestre, natural da nosa vila.

XO脕N MART脥NEZ TAMUXE

Deja un comentario

Tu direcci贸n de correo electr贸nico no ser谩 publicada.