Coñece O Rosal

 

Praia
Escrito por JUAN RAMÓN MARTÍNEZ BARBOSA (O Rosal, Xardín do Baixo Miño. Ed. Concello do Rosal, 2009).

 

INTRODUCIÓN

O Concello da Moi Leal Vila do Rosal -título este de Vila que lle foi concedido polo rei Alfonso XII en 1879- está situado ao suroeste de Galicia, na provincia de Pontevedra.

Pertence á comarca do Baixo Miño, limitando polo norte co concello de Oia; polo sur con A Guarda e o río Miño; polo leste con Tomiño e ao oeste co océano Atlántico (tendo 3 km de costa).

Conta cunha extensión de 41’2 km cadrados e unha poboación de preto de 6500 habitantes. A súa principal canle fluvial é o río Tamuxe ou Carballas, que nace nos montes da Groba e desemboca no Pai Miño. Algúns dos seus montes son O Torroso, O Campo do Couto, A Valga, O Lousado e As Bornas.

Está integrado por catro parroquias: Santa Mariña do Rosal, San Miguel de Tabagón, San Xoán de Tabagón e San Bartolomeu de Eiras.

Xoán Martínez Tamuxe. Gravados en Eiras (3)

HISTORIA

No concello atópanse vestixios do Paleolítico e do Neolítico, sobre todo na parroquia de Eiras. Tamén existen restos da cultura megalítica na Valga. En canto á cultura do Bronce e o arte rupestre existen máis de 20 estacións.

Da cultura castrexa podemos enumerar -entre outros- os Castros de Parada, do Picón, de Martín, da Magdalena, do Pombal ou os Castros de Francia. Con respecto á romanización, sobresaen a vila romano-visigótica de San Vicente de Marzán e o castro do Pombal, en Tabagón.

As primeiras referencias escritas en canto a O Rosal, como parroquia, datan de 1137, a propósito da doazón que o rei Alfonso VII e a súa muller dona Berenguela fan da igrexa do Rosal ao mosteiro de Santa María a Real de Oia.

Característico do Rosal son as chamadas xuradías. Segundo o historiador guardés Domínguez Fontela, esta clase de división remóntase á Idade Media. Só coñecemos documentación que alude á elección de xurados no século XVII. A parroquia de Santa Mariña atópase dividida en catro xuradías: Ferreiros, Fornelos, Novás e Marzán. Dende 1847 O Rosal é concello independente ao emanciparse da Guarda.

FESTA DO CABAQUEIRO

Cada 12 de outubro e dende 1988 celébrase na Praza do Calvario (Santa Mariña do Rosal) a Festa do Cabaqueiro, en lembranza dos telleiros rosaleiros e do Baixo Miño, considerados por moitos, herdeiros dos ceramistas romanos que ocuparon os castros da bisbarra. Ano tras ano, os cabaqueiros fan na Praza a demostración en directo desta arte de “taxicar cabacas e toupos a joucha” (facer tellas e ladrillos a man).

Feira do Viño do Rosal

A FEIRA E O VIÑO DO ROSAL

A implantación e difusión do viño do Rosal débese aos monxes cistercienses do mosteiro de Santa María a Real de Oia. Os viños brancos da subzona do Rosal pertencentes á D.O. Rías Baixas están considerados como dos mellores do mundo. Multitude de prestixiosos premios ás nosas adegas avalan esta afirmación. Grazas ao noso microclima a súa variedade de uva orixina dous tipos de caldos: ALBARIÑO elaborado con uva albariña, de aroma afrutado, envolvente e sensual e ROSAL coidadosamente obtido de misturar as uvas de albariño, o loureiro e o caíño branco, de excelente finura e porsonalidade. O noso val e as súas adegas forman parte da denominada Ruta do Viño das Rías Baixas. O Concello creou en 1993 a agora recoñecida Feira do Viño do Rosal e mostra de produtos típicos.

CAMIÑO PORTUGUÉS DA COSTA

O Camiño Portugués da Costa pasa polos barrios de Portecelo e Sanxián. É un traxecto duns 3 km, paralelo e inmediato ao mar, entre A Guarda e Oia, no que atoparemos cruceiros, cruces e petos de ánimas como símbolos da tradición relixiosa dos nosos antepasados e a historia dos nosos barrios.

SENDEIRO DE PESCADORES RÍO MIÑO-TAMUXE

Constitúe unha ruta natural de 7’2 km de lonxitude no que se percorren as ribeiras do río Miño e o seu afluente, o Tamuxe. Pódese comezar, indistintamente dende a praia de Eiras ou na área recreativa do Muíño das Aceñas (San Miguel de Tabagón). O sendeiro está homologado pola Federación Galega de Montañismo como PR-G 112, de baixa dificultade.

Ruta Muíños Folón Picón. 26-8-2013 (6)

MUÍÑOS DO FOLÓN E DO PICÓN

O conxunto histórico-etnográfico dos Muíños do Folón e do Picón na vila do Rosal o forman 67 muíños hidráulicos que foron declarados Ben de Interese Cultural en 1998. Premios como o Agader ao embelecemento do medio rural no 2003 ou a homologación da súa ruta de sendeirismo, fan deste enclave rosaleiro un punto de referencia turístico no Baixo Miño.

 

Visitas guiadas por O Rosal