90 anos do Matadoiro, hoxe ‘Casa do Río’ de O Rosal

Para complementar o capítulo “servizos municipais” da Historia da Vila e Concello do Rosal (inédito), xa que nela vimos ocupándonos dende fai anos, consultamos a prensa da zona, concretamente, o semanario Heraldo Guardés

Neste xornal atopamos crónica informativa do corresponsal na vila, dándonos precisamente, a noticia e data da inauguración do matadoiro municipal (1929). Esta é, pois, a súa breve información: “Rosal. Con asistencia de las autoridades, se inauguró el pasado sábado el matadero municipal construido en el Urgal, con arreglo a las disposiciones vigentes en el cual se sacrificó la primera res“. (Heraldo Guardés, nº 1306, 16 de febreiro de 1929)

Así, no correspondente pleno, a corporación municipal, que como alcalde presidiu José Mª Alonso Francisco*, por consideralo servizo necesario, acordou a súa creación. Edificaron dito matadoiro, como xa se dixo, no lugar do Urgal, xuradía de Ferreiros, á mesma beira do canal de auga (para servizo do mesmo) inmediato ao río Tamuxe, que dende antigo, movía o popular muíño do Campo.

Edificio dunha soa planta, dividido en dous compartimentos, sendo a parte máis pequena, xa na entrada do recinto, adicada, tal vez, para oficina (recepción). As súas medidas, aproximadas, son, longo total: 10 m; anchura, 6’50 m; alto total, 7’50 m. Ten tres portas e tres ventás.

Aquela corporación, pois, xulgou necesaria tal mellora no servizo municipal, tanto por razón económica como por comodidade, e tamén, por suposto, para mellor hixiene (antes, segundo nos comentaron, normalmente, se sacrificaban as reses en casas particulares, tal como aínda perdura na memoria e tradición: “Adolfo da Cortadora“).

Ben seguro que tal mellora, foi posible por certo desenrolo da agricultura, do comercio e da gandería. Pois, non sen razón, xa existían en O Rosal diferentes asociacións agro-gandeiras, incluso granxas. (Aínda existiron no Concello varias cooperativas, sindicatos e granxas. Foi moi coñecida a “Granxa do Priorato” con touro semental, nomeado popularmente “Brillante”).

Outra razón e proba positiva que xustifica tal necesidade e mellora son, por exemplo, as feiras de gando e o mercado dominical, na Praza do Calvario. As feiras, en principio, eran o 18 de cada mes; e a última, máis recente, o día 2 tamén de cada mes. Se celebraban naquela Praza; logo foron trasladadas arredor de 1957 ao lugar inmediato do “Cruceiro da Moreira”, hoxe diríamos, era ao final da avenida do escritor e poeta Julio Sesto. Neste último lugar contábase cunhas arcadas para acollerse das choivas; unha báscula para pesar o gando, etc.

*José María Alonso Francisco (O Cuncho) de San Miguel de Tabagón, xunto con José Sánchez García, foron defensores da agricultura, da repoboación forestal, da Hermandad de Labradores y Ganaderos, etc. A súa biografía, no BIM (Boletín Informativo Municipal), n º 16, ano 1991. A de Sánchez García, tamén no BIM, nº 6, ano 1989

(NOTA: No seguinte artigo, a propósito do Matadoiro e das Feiras, falaremos da antiga, popular e anual de San Gregorio de Pías).

XOÁN MARTÍNEZ TAMUXE

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada.

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies